HIV/AIDS: CHỦ ĐỘNG PHÒNG NGỪA – PHÁT HIỆN SỚM – HƯỚNG TỚI CHẤM DỨT AIDS VÀO NĂM 2030

Tuesday, 28/07/2026, 14:11

Trong hai ngày 22–23/6/2026, Hội nghị cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc về HIV/AIDS đã diễn ra tại Trụ sở Liên hợp quốc (New York, Hoa Kỳ) với sự tham dự của lãnh đạo cấp cao Liên hợp quốc, nguyên thủ quốc gia, bộ trưởng y tế của 193 quốc gia thành viên cùng đại diện các tổ chức quốc tế, giới khoa học và cộng đồng. Đây là hội nghị được tổ chức định kỳ 5 năm một lần và là hội nghị cuối cùng trước mốc năm 2030 – thời điểm cộng đồng quốc tế cam kết chấm dứt AIDS như một mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng.

Tại hội nghị, các quốc gia đã thông qua Tuyên bố chính trị "United to End AIDS by 2030" (Đoàn kết để chấm dứt AIDS vào năm 2030), tái khẳng định quyết tâm chính trị trong việc đẩy mạnh phòng, chống HIV/AIDS trên phạm vi toàn cầu. Những mục tiêu trọng tâm được đặt ra bao gồm: thực hiện mục tiêu 95-95-95, mở rộng tiếp cận điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP), giảm kỳ thị và phân biệt đối xử, tăng cường vai trò của cộng đồng, bảo đảm tiếp cận công bằng với thuốc, sinh phẩm và công nghệ y tế, đồng thời huy động nguồn lực để duy trì bền vững các chương trình phòng, chống HIV/AIDS.

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu trong hơn 40 năm ứng phó với HIV/AIDS, các chuyên gia nhận định thế giới vẫn chưa đi đúng lộ trình để đạt mục tiêu chấm dứt AIDS vào năm 2030. Những thách thức như suy giảm nguồn tài chính, bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế, kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV vẫn là những rào cản cần được giải quyết bằng sự phối hợp của các quốc gia, ngành y tế và toàn xã hội.

HIV không còn là "án tử"

Nhờ sự phát triển của y học, HIV hiện nay được xem là một bệnh mạn tính có thể kiểm soát. Người nhiễm HIV nếu được phát hiện sớm và điều trị bằng thuốc kháng vi rút (ARV) đúng phác đồ có thể duy trì sức khỏe ổn định, kéo dài tuổi thọ và sinh hoạt, học tập, lao động như những người khác.

Đặc biệt, khi người nhiễm HIV điều trị tốt và đạt tải lượng vi rút dưới ngưỡng phát hiện, họ không lây truyền HIV qua đường tình dục (K = K: Không phát hiện = Không lây truyền). Đây là một trong những thành tựu nổi bật của y học hiện đại, góp phần quan trọng trong việc giảm số ca nhiễm mới trên toàn cầu.

Chủ động phòng ngừa HIV

Mỗi người đều có thể góp phần kiểm soát dịch HIV/AIDS bằng những hành động thiết thực:

• Quan hệ tình dục an toàn và sử dụng bao cao su đúng cách.

• Không dùng chung bơm kim tiêm hoặc các dụng cụ có nguy cơ lây nhiễm qua đường máu.

• Chủ động xét nghiệm HIV khi có hành vi nguy cơ hoặc theo khuyến cáo của nhân viên y tế.

• Sử dụng PrEP để dự phòng trước phơi nhiễm HIV đối với người có nguy cơ cao.

• Tiếp cận PEP trong vòng 72 giờ sau khi có nguy cơ phơi nhiễm HIV.

• Phụ nữ mang thai cần được xét nghiệm HIV sớm để được điều trị dự phòng, góp phần loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con.

Chung tay chấm dứt AIDS vào năm 2030

Việt Nam đang tích cực triển khai các chiến lược phòng, chống HIV/AIDS theo định hướng của Bộ Y tế và phù hợp với các cam kết quốc tế. Việc mở rộng xét nghiệm, điều trị ARV, tăng cường tiếp cận PrEP, giảm kỳ thị và bảo đảm mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ dự phòng, chăm sóc và điều trị HIV là những giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu chấm dứt AIDS vào năm 2030.

Bên cạnh sự nỗ lực của ngành y tế, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân, không kỳ thị người nhiễm HIV và khuyến khích những người có nguy cơ tiếp cận dịch vụ xét nghiệm, điều trị và dự phòng. Sự chung tay của toàn xã hội sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu "Đoàn kết để chấm dứt AIDS vào năm 2030", xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, an toàn và không còn nỗi lo về HIV/AIDS.

-------------------------------------

#benhviendakhoanguyenthithap

Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Thị Thập - 101 Nguyễn Thị Thập, P. Tân Mỹ, TP.HCM.